Fırat Boyan | MCT- Microsoft Certified Trainer.



Beğendiğiniz içerikleri sosyal medya üzerinden paylaşarak makalelerin daha fazla kişi tarafından görüntülenmesine yardımcı olabilirsiniz.

category KATEGORİ: Network
category Fırat Boyan category 30.10.2015 category 7

OSI (Open Systems Interconnection) Referans Modeli


Kullanıcıların farklı taleplerini ve dolayısıyla network'te kullanılmayı kaçınılmaz hale getiren karmaşık uygulamalar, network kurulumlarında bir hiyerarşinin doğmasını kaçınılmaz yapmıştır. Bilgisayar ağları büyüdükçe bu ağları yönetmek ve sorun gidermek, standart bir yapı olmadığı da düşünülürse çok daha zorlaşmaya başladı.

Uluslararası Standartlar Organizasyonu (ISO) bir çok ağ yapısını inceleyerek 1984 yılında OSI (Open Systems Interconnection) referans modelini geliştirdi. Artık donanım ve yazılım firmaları bu standarda uygun ürünler üretmeye başladılar.

OSI modelinde 7 katmanlı bir yapı kullanılmış ve bu model; karmaşıklığı azaltmış, insanların belli katmanlarda uzmanlaşması için referans olmuştur. Katmanların işlevlerinin öğrenilmesi ve öğretilmesi kolaylaşmış, farklı donanım ve yazılım ürünlerinin birbirleriyle uyumlu çalışmasını sağlamış ve bir katmanda yapılan değişiklikler diğer katmanları etkilemediği için işbirliği, görev paylaşımı, problem çözümünü gibi konularda kolaylıklar getirmiştir.

UYARI: OSI referans modeli, fiziksel özelliklerde tanımlanmış bir model değildir. OSI, mantıksal bir referans modelidir.

Bahse konu OSI katmanlarını şu şekilde sıralayabiliriz.

7. Uygulama Katmanı (Application Layer)
6. Sunum Katmanı (Presentation Layer)
5. Oturum Katmanı (Session Layer)
4. İletim Katmanı (Transport Layer)
3. Ağ Katmanı (Network Layer)
2. Data Link Katmanı (Data Link Layer)
1. Fiziksel Katman (Physical Layer)


Osi Referans Modeli-firatboyan.com



Burada Uygulama, Oturum ve Sunum katmanları üst katmanlar olarak adlandırılırlar ve işlevlerini yazılımlar sağlamaktadır. (Bu katmanlar TCP/IP modelinde Uygulama Katamanı adı altında tek bir katman olarak yapıya dahil edilmiştir.) İletim Katmanı, Network Katmanı, Data Link ve Fiziksel katmanlar ise alt katmanlar olarak adlandırılırlar ve işlevlerini bilgisayarların ve network'te kullanılan diğer cihazların donanımları ve bu donanımlar üzerindeki yazılımlar sağlar.

Uygulama Katmanı (Application Layer)
Kullanıcıya en yakın olan katmandır ve diğer katmanlara herhangi bir servis sağlamaz. Burada kullanılan bazı uygulamalara şu örnekleri verebiliriz;

**FTP(File Transfer Protocol)
Bir bilgisayardan başka bir bilgisayara dosya aktarımı için bağlanmasını sağlar. Internet üzerindeki iki sistem arasında dosya aktarımı için kullanılan temel protokoldür.
**TFTP
**Telnet
Bir uzak bağlantı şeklidir; bir sistem üzerindeki bir kullanıcı başka bir sisteme bağlanarak, sanki onun terminalindeymiş gibi bağlandığı sistemi kullanmasını sağlar
**SMTP(Simple Mail Transport Protocol)
Network'te kullanıcılar arasında elektronik posta alış veriş kurallarını düzenler.
**SNMP(Simple Network Management Protocol)
Network'teki router, Switch ve HUB gibi cihazların yönetimi için kullanılır. SNMP desteği olan Network cihazları SNMP mesaj alış verişleriyle uzaktan yönetilebilir. Bunun için cihazlarda SNMP parçası (agent) olmalıdır.
**HTTP(HyperText Transfer Protocol)


Sunum Katmanı (Presentation Layer)
Gönderilecek datanın, datayı alacak bilgisayar tarafından da anlaşılabilecek ortak bir formata dönüştürüldüğü katmandır. Bu katmanda data transferinin güvenli olması için şifreleme de mümkündür.

Data formatlarına şu örnekler verilebilir;

**MPEG
**GIF
**JPEG
**ASCII

Oturum Katmanı (Session Layer)
İletişim kuran bilgisayarlar arasında oturum açar ve sonlandırır.

Bu katmanda kullanılan servislere şu örnekler verilebilir;

**SQL
**Netbios Adları
**NFS

İletim Katmanı (Transport Layer)
Bu katman iletilecek datanın bozulmadan güvenli bir şekilde hedefe ulaştırılmasını sağlar. Üst katmanlardan gelen her türlü bilgi İletim katmanı tarafından diğer katmanlara ve hedefe ulaştırılır. Gönderilen datanın bozulmadan ve güvenli bir şekilde hedefe ulaşıp ulaşmadığını uygun protokollerle kontrol edebilir.

Bu katmanda çalışan protokollere verilebilecek bazı örnekler şunlardır;

**TCP
**UDP

Bu katmanın en önemli iki fonksiyonun Güvenlilik ve Akış kontroldür. Güvenlilik bilgisayarlar arasıdan gerçekleştirilen data transferinde datanın sağlıklı bir şekilde hedefe gönderilip gönderilmediğini yöneten, gönderilemediği durumlarda tekrar gönderilmesini sağlayan fonksiyondur.

İletişim halindeki bilgisayarlarda datayı gönderen bilgisayar alıcının kapasitesinden üzerinde datalar gönderebilirler. Böyle bir durumda datayı alan bilgisayar alamadığı paketleri yok edecektir ki önlemek için Nakil Katmanı Ara Bellekleme, tıkanıklıktan Kaçınma ve Pencereleme metodlarını kullanarak akış kontrolünü sağlar.

Ara bellekleme de datanın akış hızına müdahale etmeden, kapasitenin üzerindeki datanın ara belleğe alınması, tıkanıklıktan kaçınma metodun da ICMP Source Quench mesajı ile gönderen bilgisayarın gönderimini yavaşlatması, Pencerelem metoduyla paketlerin gruplar halinde gönderilmesi sağlanır.

Ağ Katmanı (Network Layer)
Bu katman bir paketin yerel ağ içerisinde ya da diğer ağlar arasında ki hareketini sağlayan katmandır. Bu hareketin sağlanabilmesi için hiyerarşik bir adresleme yapısı gerekmektedir. Gelişen teknolojiyle birlikte mevcut ağlarında büyüme eğilinde olması adresleme yapısının hiyerarşik olmasını gerektirmektedir. Ayrıca hiyerarşik sistem dataların hedef bilgisayara en etkili ve en kısa yoldan ulaşmasını da sağlar.

Bu katmanın bir özelliği olan Adresleme sayesinde bu sağlanabilmiştir. Adresleme Dinamik ya da statik olarak yapılabilir. Sabit adresleme el ile yapılan adreslemedir. Dinamik adresleme de ise otomatik olarak ip dağıtacak örneğin DHCP gibi bir protokole ihtiyaç vardır.

Ayrıca bu katmanda harekete geçen bir datanın hedefine ulaşabilmesi için en iyi yol seçimide yapılır. Bu işleme Routing bu işlemi yerine getiren cihaza ise Router diyoruz. Router en basit tarif ile en iyi yol seçimini yapar ve broadcast geçirmediği için network performansını olumsuz etkilemez.

Bu katmanda kullanılan protokollere de şu örnekler verilebilir;

**IP
**ARP
**RARP
**BOOTP
**ICMP(Internet Control Message Protocol)
ICMP kontrol amaçlı bir protokoldur; genel olarak sistemler arası kontrol mesajları IP yerine ICMP üzerinden aktarılır. ICMP, IP ile aynı düzeyde olmasına karşın, aslında kendisi de IP'yi kullanır. ICMP mesajları IP üzerinden gönderilir.

Data Link Katmanı (Data Link Layer)
Fiziksel adreslemenin ve network ortamında datanın nasıl taşınacağının tanımlandığı katmandır. Burada fiziksel adreslemeden kastettiğimiz şey MAC (Media Access Control) adresidir. Bu katman Hakemlik, Adresleme, Hata Saptama, Kapsüllenmiş Datayı Tanımlama fonksiyonlarına sahiptir.
Ethernet hakemlik için CSMA/CD (Carrier Sense Multiple Access with Collision Detect) adı verilen bir algoritmayı kullanır.

Bu algoritma şu adımlardan oluşur;

1. Hattın boş olup olmadığını dinler
2. Boşsa data gönderir
3. Doluysa bekler ve dinlemeye devam eder
4. Data transferinde çarpışma olursa durur ve tekrar dinlemeye başlar.

Adresleme için, MAC adresi, Unicast adresi, broadcast adresi ve multicast adresi örnek olarak verilebilir. Bu katman kullanılan protokollere şu örnekler verilebilir;

**HDLC
**PPP
**ATM
**Frame Relay

Fiziksel Katman ( Physical Layer)
Bu katman datanın dijital rakamlara dönüştürerek aktarımın yapıldığı katmandır. Kablolar, hub, repeater cihazla bu katmanda yer alırlar.Bu katman da herhangi bir protokol tanımlanmamıştır.

Faydalı olması dileğiyle...
 


Beğendiğiniz içerikleri facebook, twitter, g+1 veya LinkedIn üzerinden paylaşarak makalelerin daha fazla kişi tarafından görüntülenmesine yardımcı olabilirsiniz.


Her türlü görüş ve önerilerinizi aşağıdaki YORUM panelinden bırakabilir, kafanıza takılanları veya merak ettiklerinizi sorabilirsiniz.

YAZAR HAKKINDA:

Microsoft Certified Trainer-MCT.
Microsoft Certified Solution Expert-MCSE: Cloud Platorm and Infrastructure.

Adım Fırat Boyan. Bilgi Teknolojileri Sistem ve Ağ Mühendisiyim. 1985 Alanya doğumluyum. 2008 yılından beri İstanbul'da yaşıyorum. 15 yıldır Bilişim Teknolojileri sektöründeyim.

2003 yılında lise eğitimimden sonra bir bilgisayar teknik servisinde önce stajyer, sonrasında ise teknik servis teknisyeni olarak başladığım bilişim sektörü çalışma hayatıma, üniversite eğitimimi tamamladıktan sonra, çeşitli şirketlerin bilgi işlem departmanlarında Sistem Destek Uzmanı, IT Uzmanı, IT Sistem Sorumlusu ve IT Sistem Yöneticisi olarak devam ettim ve çok çeşitli projelerde aktif rol alıp Sistem ve Network alanında ciddi deneyimler edinerek bilgime bilgi, tecrübeme tecrübe kattım.

JP. Morgan Chase Bank'ta Sistem Uzmanı ve Analisti olarak görev yapıyor, Türkiye’nin bilişim eğitimleri alanında hizmet veren Bilgi Tekolojileri Eğitim Merkezleri olan Bilge Adam’da MCT-Microsoft Certified Trainer (Microsoft Sertifikalı Eğitmen) ünvanı ile Sistem, Network ve Güvenlik eğitimleri veriyor, kurumsal firmalara Bilişim Teknolojileri Danışmanlık Hizmetleri sunuyorum.

Sertifikalarım:

MCT (Microsoft Certified Trainer)- 2016/2017 - 2017/2018 - 2018/2019
MCPS (Microsoft Certified Professional)
MCSA (Microsoft Certified Solutions Associate)- Windows Server 2012
MCSE (Microsoft Certified Solutions Expert)- Server Infrastructure
MCSE (Microsoft Certified Solutions Expert)- Cloud Platform and Infrastructure 2017
MCSE (Microsoft Certified Solutions Expert)- Messaging
MCSE (Microsoft Certified Solutions Expert)- Productivity 2017
MS (Microsoft Specialist)- Designing and Deploying Microsoft Exchange Server 2016
MCSA (Microsoft Certified Solutions Associate)- Windows Server 2016
MCSE (Microsoft Certified Solutions Expert)- Cloud Platform and Infrastructure 2018
MCSE (Microsoft Certified Solutions Expert)- Productivity 2018




comment YORUMLAR
Bu makaleye 7 yorum yapıldı.

Her türlü görüş ve önerilerinizi aşağıdaki yorum panelinden bırakabilir, kafanıza takılanları veya merak ettiklerinizi sorabilirsiniz.


YORUM YAZ

   
  
(yorum onay bildirimi için gereklidir, yayınlanmaz.)
  750 Karakter yazabilirsiniz.
   
Güvenlik kodunu BÜYÜK harflerle giriniz.

* Yorumlar, onaylandıktan sonra yayınlanmaktadır.




YAPILAN YORUMLAR


03-04-2017


Orhan Cingi

Açık net ve güzel anlatım elinize sağlık hocam


28-06-2017


Fırat Boyan

Faydalı olmasıne sevindim Orhan.


13-10-2016


halit gündoğdu

Hocam, bilgisayardan okumak biraz zor oluyor acaba indirme gibi bir şansımız yok mu?


28-06-2017


Fırat Boyan

Merhaba Halit, içerik koruması eklemek zorunda olduğum içib, makaleleri bu şekilde okumaktan başka seçenek yok maalesef.


30-10-2015


Ali Karakaya

güzel ve faydalı bir yazı olmuş devamını bekleriz hocam



30-10-2015


Bülent Gür

Eline saglık cok faydalı bir makale olmus


28-06-2017


Fırat Boyan

Teşekkürler Bülent Hocam. Öğrenenlere faydalı olması dileğiyle.






BT EĞİTİM

Kurumsal eğitimler veren bir Microsoft Sertifikalı IT eğitmeniyim. IT Danışmanlık Hizmetleri verdiğim kurumlarda sürekli olarak, bilgi işlem personellerinin yaptığı işleri genelde ezbere ve neden yaptıklarını tam olarak kavrayamadan, bilmeden yaptıklarına şahit oldum. Böyle durumlarda da genelde firmalar, çalışanlarına IT eğitimleri aldırarak, daha profesyonel ve biliçli personeller istihdam etmektedirler. Sizler de kurumunuzda istihdam ettirdiğiniz bilgi işlem personellerinize IT Eğimleri aldırarak, kurumsal olarak yeni teknolojilere daha güçlü ve bilinçli geçişler yaparak ya da mevcut teknolojiler ile yapılandırılmış alt yapınızın bilgi işlem personelleriniz tarafından bilinçli ve profesyonel olarak ayakta tutmasını ve yürütmesini sağlayabilirsiniz.

Detaylar »





BT DANIŞMANLIK

Kendi bünyesinde IT departmanı isitihdam etmeyen ve bu hizmeti danışmanlık kapsamında outsource olarak alan firmalar, bilgisayar sistemlerinin bakımı ve onarımı için profesyonellerden bakım anlaşması kapsamında hizmet talep etmektedirler. Bilişim sektöründe danışmanlık önemli bir konudur. Bu nedenle, işinin ehli olmayan kişilere sisteminizi emanet edemezsiniz. Profesonel IT Uzmanı olarak; işletmelerin Kurumsal IT ihtiyaçlarına yönelik IT ekipmanlarının ve sistemlerinin kurulum,bakım ve konfigürasyonlarının yapılması hizmetlerini sunuyorum.

Detaylar »





İLETİŞİM

Taleplerinizi iletişim formu aracılığıyla direkt olarak bana iletebilirsiniz.
İletilerinize cevap verebilmem için mutlaka gerçeli bir e-posta adresi girin. Gönderdiğiniz iletiler en kısa sürede cevaplanacaktır. Girdiğiniz bilgiler asla üçüncü taraflarla paylaşılmaz. İletilerinizi iletişim formu aracılığı ile direkt olarak iletebileceğiniz gibi, kendi e-posta sunucunuzu kullanarak da mail adresime iletebilirsiniz.

İletişim Formu »