Fırat Boyan | MCT- Microsoft Certified Trainer.



Beğendiğiniz içerikleri sosyal medya üzerinden paylaşarak makalelerin daha fazla kişi tarafından görüntülenmesine yardımcı olabilirsiniz.

category KATEGORİ: Network
category Fırat Boyan category 12.06.2018 category 0

QoS (Quality of Service – Servis Kalitesi) Nedir?


QoS (Quality of ServiceServis Kalitesi), network'lerin data trafiğinin haricinde ses (voice) ve video iletimi amacıyla kullanılmaya başlamasından sonra önem kazanmış bir teknolojidir. QoS teknolojisi öncesinde, bir router'a gelen data paketleri, Best Effort (BE) denilen bir yöntemle diğer uca aktarımı sağlanmaktaydı. Bu yöntemle gelen paketler üzerinde önceliklendirme anlamında hiçbir işlem uygulanmadan, direkt olarak karşı tarafa aktarımı sağlanmaktaydı ve data paketleri, cihazlar üzerinde "ilk gelen önce gider" mantığıyla sıraya dizilip, bu sıra dahilinde iletim ortamına aktarılıyordu; yani 4. sırada gelen data paketi 4. sırada, 7. sırada gelen data paketi 7. sırada iletim ortamına aktarılıyordu. Best effort ayrıca, data frame'lerinin karşı tarafa ulaşıp ulaşmadığını kesinlikle garanti edemez. Best effort kullanılan network'lerde bütün kullanıcılar, network üzerindeki trafiğe göre değişen, daha önceden belirlenemeyen, iletim hızı ve iletim sürelerinde iletişim sağlarlar.

QoS'un daha iyi anlaşılabilmesi için öncelikle birkaç terimin iyi anlaşılmış olması gerekmektedir.

Bunlar;

**Delay (gecikme): 3 alt birimde incelenebilir;
1- Processing Delay (işlem gecikmesi): Bir cihazın bir data frame'i alıp, çıkışa yönlendirmesine kadar geçen süredir.
2- Serialization Delay (serileşme gecikmesi): Bir data frame'in iki port arası iletimi arasında geçen süredir.
3- End-to-end Delay (noktalar arası gecikme): Bir data frame'in kaynağından derlendikten sonra çıkıp hedefte yorumlanmasına kadar geçen süredir.

**Jitter (seğirme): Data Paketlerinin gecikme sürelerindeki farklılıklardır. Aynı türden data frame'lerinin source (kaynak) ile target (hedef) arasındaki iletimi sırasında geçen süre arası farklılıktır. Türkçe teknik jargonda "seğirme" olarak kullanılmaktadır.

**Bandwidth (bantgenişliği): Bir hat boyunca iletilebilecek, (Mega/Giga)bits/second (M/G)bps-bit-per-second)cinsinden ölçülen, en yüksek veri miktarıdır.

**Throughput (veri hacmi): Bir noktadan diğer bir noktaya ortam üzerinde sorunsuz iletilen verilerin oranını verir. Bazı kaynaklarda "bandwidth kullanım oranı" olarak da kullanılmaktadır.

**Packet loss (paket kaybı): Veri iletim (data transmission) sırasında bazı data paketlerinin hedefe ulaşamamasını durumunu ifade etmektedir. Yanlış yönlendirme, iletim esnasında paketlerin zarar görmesi, girişim v.b. sebeplerle paket kaybı oluşabilmektedir.

İnternet üzerinde günlük kullanılan uygulamaların her birinin yukarıda belirtilen tanımlara olan duyarlılığı farklıdır.

Örneğin;
* Ses haberleşmesinde gereken bant genişliği orta seviye, paket kaybı duyarlılığı düşük, jitter ve gecikme duyarlılığı yüksektir.
* Bir telnet uygulamasında bant genişliği düşük, paket kaybı duyarlılığı orta, gecikme ve jitter duyarlılığı orta seviyededir.
* Bir ftp uygulamasında bant genişliği orta-yüksek seviyede, paket kaybı duyarlılığı düşük, gecikme ve jitter duyarlılığı düşük seviyededir.
* Bir video uygulamasında bant genişliği ihtiyacı yüksek, paket kaybı duyarlılığı orta seviye, gecikme ve jitter duyarlılığı yüksek seviyelerdedir.

QoS nedir?

Yukarıda özellikleri belirtilen uygulamaların bir diğer uygulamanın çalışmasını etkilemeyecek şekilde yürütülmesini sağlamak için QoS kullanılarak network üzerindeki kaynaklardan verimli bir şekilde yararlanmış oluruz.

Sonuç olarak QoS (Quality of Service) kullanım amacı, bazen bir uygulamaya bir diğer uygulamadan daha çok bantgenişliği ayırmak gerekebildiği için bu ihtiyacımız olan fazla Bandwidth (bant genişliği), ayrılan uygulamanın diğerinden daha önemli olduğu anlamına gelmemektedir. Burada yürütülen işlem, uygulamanın gereksinimlerini göz önünde bulundurarak, her bir uygulamaya ihtiyacı doğrultusunda servis seviyesi uygulamaktan ibarettir. QoS aynı zamanda bir congestion management (tıkanıklık yönetimi)'tır. Network çıkışında oluşacak herhangi bir tıkanıklık durumunda, data paketlerini iletim için bir sıraya dizerek, network yöneticilerine hangi tip paketlerinin öncelikli olarak iletilebileğini yönetme imkanını sağlar.

Şunu da unutmamak gerekir ki; network'lerin WAN iletimleri, LAN içerisi iletime göre genelde daha sınırlı olduğundan, WAN çıkışlarında uygulanan QoS kullanım gereksiniminin anlaşılabilmesi çok daha kolaydır.

Bunun tersine LAN'daki imkanlar daha geniş olduğu için QoS kulanım gerekliliğini sorgulatmaktadır. Bu noktada sorulacak soru; LAN ortamında bant genişliğinin yüksek tutulmasıyla QoS'a olan ihtiyacın ortadan kalkıp kalkmayacağıdır. Bu fikir ilk etapta mantıklı gibi gelse de, bant genişliğinin yüksek tutulması demek, her şeye çözüm olabilecektir anlamına gelmez.

Daha önce de bahsedildiği gibi QoS=bandwidth düşüncesi kesinlikle yanlıştır.

Bu duruma sadece bant genişliği açısından bakacak olursak; ftp ve video konferans görüşmesinin aynı anda yürütülmeye çalışıldığı bir ortam düşündüğümüzde TCP, yapısı gereği var olan bant genişliğinin hepsini kullanmak isteyecektir ki bu da video konferans görüşmelerinin kalitesini etkileyecektir. Ayrıca gerçek zamanlı uygulamalarda çok önemli olan jitter ve gecikmeye karşı tolerans problemi, bant genişliğinin arttırılmasıyla çözüm getirilmiş olmayacaktır.

QoS standardı
Eğer bir uçtaki data frame'leri üzerinde QoS anlamında hiçbir işlem uygulanmıyorsa, data paketlerinin Best Effort denilen yöntemle karşı tarafa iletildiğinden; başka bir ifade ile data paketlerinin, cihazlar üzerinde "ilk gelen önce gider" mantığıyla sıraya dizilip, bu sıra dahilinde iletim ortamına aktarıldığından bahsetmiştim.

QoS standardı, Integrated Services (Intserv) ve Differentiated Services (Diffserv) olmak üzere 2 ana model üzerinde sunulur. Bu 2 ana model, tercih edilen trafik türünü sağlayan yapının kategorilerini kapsamaktadır. QoS standardında bu 2 ana modelden birisi uygulanmadan, QoS yapılanmasından bahsedemeyiz. Sonraki makalelerimde detaylı bu 2 ana modelden bahsedip, her ikisini de teker teker ele alacak, aralarındaki farklara değineceğim.

Faydalı olması dileğiyle...
 


Beğendiğiniz içerikleri facebook, twitter, g+1 veya LinkedIn üzerinden paylaşarak makalelerin daha fazla kişi tarafından görüntülenmesine yardımcı olabilirsiniz.


Her türlü görüş ve önerilerinizi aşağıdaki YORUM panelinden bırakabilir, kafanıza takılanları veya merak ettiklerinizi sorabilirsiniz.

YAZAR HAKKINDA:

Microsoft Certified Trainer-MCT.
Microsoft Certified Solution Expert-MCSE: Cloud Platorm and Infrastructure.

Adım Fırat Boyan. Bilgi Teknolojileri Sistem ve Ağ Mühendisiyim. 1985 Alanya doğumluyum. 2008 yılından beri İstanbul'da yaşıyorum. 15 yıldır Bilişim Teknolojileri sektöründeyim.

2003 yılında lise eğitimimden sonra bir bilgisayar teknik servisinde önce stajyer, sonrasında ise teknik servis teknisyeni olarak başladığım bilişim sektörü çalışma hayatıma, üniversite eğitimimi tamamladıktan sonra, çeşitli şirketlerin bilgi işlem departmanlarında Sistem Destek Uzmanı, IT Uzmanı, IT Sistem Sorumlusu ve IT Sistem Yöneticisi olarak devam ettim ve çok çeşitli projelerde aktif rol alıp Sistem ve Network alanında ciddi deneyimler edinerek bilgime bilgi, tecrübeme tecrübe kattım.

JP. Morgan Chase Bank'ta Sistem Uzmanı ve Analisti olarak görev yapıyor, Türkiye’nin bilişim eğitimleri alanında hizmet veren Bilgi Tekolojileri Eğitim Merkezleri olan Bilge Adam’da MCT-Microsoft Certified Trainer (Microsoft Sertifikalı Eğitmen) ünvanı ile Sistem, Network ve Güvenlik eğitimleri veriyor, kurumsal firmalara Bilişim Teknolojileri Danışmanlık Hizmetleri sunuyorum.

Sertifikalarım:

MCT (Microsoft Certified Trainer)- 2016/2017 - 2017/2018 - 2018/2019
MCPS (Microsoft Certified Professional)
MCSA (Microsoft Certified Solutions Associate)- Windows Server 2012
MCSE (Microsoft Certified Solutions Expert)- Server Infrastructure
MCSE (Microsoft Certified Solutions Expert)- Cloud Platform and Infrastructure 2017
MCSE (Microsoft Certified Solutions Expert)- Messaging
MCSE (Microsoft Certified Solutions Expert)- Productivity 2017
MS (Microsoft Specialist)- Designing and Deploying Microsoft Exchange Server 2016
MCSA (Microsoft Certified Solutions Associate)- Windows Server 2016
MCSE (Microsoft Certified Solutions Expert)- Cloud Platform and Infrastructure 2018
MCSE (Microsoft Certified Solutions Expert)- Productivity 2018




comment YORUMLAR
Bu makaleye henüz yorum yapılmadı!
İlk yorum yapan sen ol.


Her türlü görüş ve önerilerinizi aşağıdaki yorum panelinden bırakabilir, kafanıza takılanları veya merak ettiklerinizi sorabilirsiniz.


YORUM YAZ

   
  
(yorum onay bildirimi için gereklidir, yayınlanmaz.)
  750 Karakter yazabilirsiniz.
   
Güvenlik kodunu BÜYÜK harflerle giriniz.

* Yorumlar, onaylandıktan sonra yayınlanmaktadır.










BT EĞİTİM

Kurumsal eğitimler veren bir Microsoft Sertifikalı IT eğitmeniyim. IT Danışmanlık Hizmetleri verdiğim kurumlarda sürekli olarak, bilgi işlem personellerinin yaptığı işleri genelde ezbere ve neden yaptıklarını tam olarak kavrayamadan, bilmeden yaptıklarına şahit oldum. Böyle durumlarda da genelde firmalar, çalışanlarına IT eğitimleri aldırarak, daha profesyonel ve biliçli personeller istihdam etmektedirler. Sizler de kurumunuzda istihdam ettirdiğiniz bilgi işlem personellerinize IT Eğimleri aldırarak, kurumsal olarak yeni teknolojilere daha güçlü ve bilinçli geçişler yaparak ya da mevcut teknolojiler ile yapılandırılmış alt yapınızın bilgi işlem personelleriniz tarafından bilinçli ve profesyonel olarak ayakta tutmasını ve yürütmesini sağlayabilirsiniz.

Detaylar »





BT DANIŞMANLIK

Kendi bünyesinde IT departmanı isitihdam etmeyen ve bu hizmeti danışmanlık kapsamında outsource olarak alan firmalar, bilgisayar sistemlerinin bakımı ve onarımı için profesyonellerden bakım anlaşması kapsamında hizmet talep etmektedirler. Bilişim sektöründe danışmanlık önemli bir konudur. Bu nedenle, işinin ehli olmayan kişilere sisteminizi emanet edemezsiniz. Profesonel IT Uzmanı olarak; işletmelerin Kurumsal IT ihtiyaçlarına yönelik IT ekipmanlarının ve sistemlerinin kurulum,bakım ve konfigürasyonlarının yapılması hizmetlerini sunuyorum.

Detaylar »





İLETİŞİM

Taleplerinizi iletişim formu aracılığıyla direkt olarak bana iletebilirsiniz.
İletilerinize cevap verebilmem için mutlaka gerçeli bir e-posta adresi girin. Gönderdiğiniz iletiler en kısa sürede cevaplanacaktır. Girdiğiniz bilgiler asla üçüncü taraflarla paylaşılmaz. İletilerinizi iletişim formu aracılığı ile direkt olarak iletebileceğiniz gibi, kendi e-posta sunucunuzu kullanarak da mail adresime iletebilirsiniz.

İletişim Formu »