Fırat Boyan | MCT- Microsoft Certified Trainer.



Beğendiğiniz içerikleri sosyal medya üzerinden paylaşarak içeriklerin daha fazla kişi tarafından görüntülenmesine yardımcı olabilirsiniz.

category KATEGORİ: Network

category Fırat Boyan category 30.10.2015 category 7

OSI (Open Systems Interconnection) Referans Modeli


Kullanıcıların farklı taleplerini ve dolayısıyla network'te kullanılmayı kaçınılmaz hale getiren karmaşık uygulamalar, network kurulumlarında bir hiyerarşinin doğmasını kaçınılmaz yapmıştır. Bilgisayar ağları büyüdükçe bu ağları yönetmek ve sorun gidermek, standart bir yapı olmadığı da düşünülürse çok daha zorlaşmaya başladı.

Uluslararası Standartlar Organizasyonu (ISO) bir çok ağ yapısını inceleyerek 1984 yılında OSI (Open Systems Interconnection) referans modelini geliştirdi. Artık donanım ve yazılım firmaları bu standarda uygun ürünler üretmeye başladılar.

OSI modelinde 7 katmanlı bir yapı kullanılmış ve bu model; karmaşıklığı azaltmış, insanların belli katmanlarda uzmanlaşması için referans olmuştur. Katmanların işlevlerinin öğrenilmesi ve öğretilmesi kolaylaşmış, farklı donanım ve yazılım ürünlerinin birbirleriyle uyumlu çalışmasını sağlamış ve bir katmanda yapılan değişiklikler diğer katmanları etkilemediği için işbirliği, görev paylaşımı, problem çözümünü gibi konularda kolaylıklar getirmiştir.

UYARI: OSI referans modeli, fiziksel özelliklerde tanımlanmış bir model değildir. OSI, mantıksal bir referans modelidir.

Bahse konu OSI katmanlarını şu şekilde sıralayabiliriz.

7. Uygulama Katmanı (Application Layer)
6. Sunum Katmanı (Presentation Layer)
5. Oturum Katmanı (Session Layer)
4. İletim Katmanı (Transport Layer)
3. Ağ Katmanı (Network Layer)
2. Data Link Katmanı (Data Link Layer)
1. Fiziksel Katman (Physical Layer)


Osi Referans Modeli-firatboyan.com



Burada Uygulama, Oturum ve Sunum katmanları üst katmanlar olarak adlandırılırlar ve işlevlerini yazılımlar sağlamaktadır. (Bu katmanlar TCP/IP modelinde Uygulama Katamanı adı altında tek bir katman olarak yapıya dahil edilmiştir.) İletim Katmanı, Network Katmanı, Data Link ve Fiziksel katmanlar ise alt katmanlar olarak adlandırılırlar ve işlevlerini bilgisayarların ve network'te kullanılan diğer cihazların donanımları ve bu donanımlar üzerindeki yazılımlar sağlar.

Uygulama Katmanı (Application Layer)
Kullanıcıya en yakın olan katmandır ve diğer katmanlara herhangi bir servis sağlamaz. Burada kullanılan bazı uygulamalara şu örnekleri verebiliriz;

**FTP(File Transfer Protocol)
Bir bilgisayardan başka bir bilgisayara dosya aktarımı için bağlanmasını sağlar. Internet üzerindeki iki sistem arasında dosya aktarımı için kullanılan temel protokoldür.
**TFTP
**Telnet
Bir uzak bağlantı şeklidir; bir sistem üzerindeki bir kullanıcı başka bir sisteme bağlanarak, sanki onun terminalindeymiş gibi bağlandığı sistemi kullanmasını sağlar
**SMTP(Simple Mail Transport Protocol)
Network'te kullanıcılar arasında elektronik posta alış veriş kurallarını düzenler.
**SNMP(Simple Network Management Protocol)
Network'teki router, Switch ve HUB gibi cihazların yönetimi için kullanılır. SNMP desteği olan Network cihazları SNMP mesaj alış verişleriyle uzaktan yönetilebilir. Bunun için cihazlarda SNMP parçası (agent) olmalıdır.
**HTTP(HyperText Transfer Protocol)


Sunum Katmanı (Presentation Layer)
Gönderilecek datanın, datayı alacak bilgisayar tarafından da anlaşılabilecek ortak bir formata dönüştürüldüğü katmandır. Bu katmanda data transferinin güvenli olması için şifreleme de mümkündür.

Data formatlarına şu örnekler verilebilir;

**MPEG
**GIF
**JPEG
**ASCII

Oturum Katmanı (Session Layer)
İletişim kuran bilgisayarlar arasında oturum açar ve sonlandırır.

Bu katmanda kullanılan servislere şu örnekler verilebilir;

**SQL
**Netbios Adları
**NFS

İletim Katmanı (Transport Layer)
Bu katman iletilecek datanın bozulmadan güvenli bir şekilde hedefe ulaştırılmasını sağlar. Üst katmanlardan gelen her türlü bilgi İletim katmanı tarafından diğer katmanlara ve hedefe ulaştırılır. Gönderilen datanın bozulmadan ve güvenli bir şekilde hedefe ulaşıp ulaşmadığını uygun protokollerle kontrol edebilir.

Bu katmanda çalışan protokollere verilebilecek bazı örnekler şunlardır;

**TCP
**UDP

Bu katmanın en önemli iki fonksiyonun Güvenlilik ve Akış kontroldür. Güvenlilik bilgisayarlar arasıdan gerçekleştirilen data transferinde datanın sağlıklı bir şekilde hedefe gönderilip gönderilmediğini yöneten, gönderilemediği durumlarda tekrar gönderilmesini sağlayan fonksiyondur.

İletişim halindeki bilgisayarlarda datayı gönderen bilgisayar alıcının kapasitesinden üzerinde datalar gönderebilirler. Böyle bir durumda datayı alan bilgisayar alamadığı paketleri yok edecektir ki önlemek için Nakil Katmanı Ara Bellekleme, tıkanıklıktan Kaçınma ve Pencereleme metodlarını kullanarak akış kontrolünü sağlar.

Ara bellekleme de datanın akış hızına müdahale etmeden, kapasitenin üzerindeki datanın ara belleğe alınması, tıkanıklıktan kaçınma metodun da ICMP Source Quench mesajı ile gönderen bilgisayarın gönderimini yavaşlatması, Pencerelem metoduyla paketlerin gruplar halinde gönderilmesi sağlanır.

Ağ Katmanı (Network Layer)
Bu katman bir paketin yerel ağ içerisinde ya da diğer ağlar arasında ki hareketini sağlayan katmandır. Bu hareketin sağlanabilmesi için hiyerarşik bir adresleme yapısı gerekmektedir. Gelişen teknolojiyle birlikte mevcut ağlarında büyüme eğilinde olması adresleme yapısının hiyerarşik olmasını gerektirmektedir. Ayrıca hiyerarşik sistem dataların hedef bilgisayara en etkili ve en kısa yoldan ulaşmasını da sağlar.

Bu katmanın bir özelliği olan Adresleme sayesinde bu sağlanabilmiştir. Adresleme Dinamik ya da statik olarak yapılabilir. Sabit adresleme el ile yapılan adreslemedir. Dinamik adresleme de ise otomatik olarak ip dağıtacak örneğin DHCP gibi bir protokole ihtiyaç vardır.

Ayrıca bu katmanda harekete geçen bir datanın hedefine ulaşabilmesi için en iyi yol seçimide yapılır. Bu işleme Routing bu işlemi yerine getiren cihaza ise Router diyoruz. Router en basit tarif ile en iyi yol seçimini yapar ve broadcast geçirmediği için network performansını olumsuz etkilemez.

Bu katmanda kullanılan protokollere de şu örnekler verilebilir;

**IP
**ARP
**RARP
**BOOTP
**ICMP(Internet Control Message Protocol)
ICMP kontrol amaçlı bir protokoldur; genel olarak sistemler arası kontrol mesajları IP yerine ICMP üzerinden aktarılır. ICMP, IP ile aynı düzeyde olmasına karşın, aslında kendisi de IP'yi kullanır. ICMP mesajları IP üzerinden gönderilir.

Data Link Katmanı (Data Link Layer)
Fiziksel adreslemenin ve network ortamında datanın nasıl taşınacağının tanımlandığı katmandır. Burada fiziksel adreslemeden kastettiğimiz şey MAC (Media Access Control) adresidir. Bu katman Hakemlik, Adresleme, Hata Saptama, Kapsüllenmiş Datayı Tanımlama fonksiyonlarına sahiptir.
Ethernet hakemlik için CSMA/CD (Carrier Sense Multiple Access with Collision Detect) adı verilen bir algoritmayı kullanır.

Bu algoritma şu adımlardan oluşur;

1. Hattın boş olup olmadığını dinler
2. Boşsa data gönderir
3. Doluysa bekler ve dinlemeye devam eder
4. Data transferinde çarpışma olursa durur ve tekrar dinlemeye başlar.

Adresleme için, MAC adresi, Unicast adresi, broadcast adresi ve multicast adresi örnek olarak verilebilir. Bu katman kullanılan protokollere şu örnekler verilebilir;

**HDLC
**PPP
**ATM
**Frame Relay

Fiziksel Katman ( Physical Layer)
Bu katman datanın dijital rakamlara dönüştürerek aktarımın yapıldığı katmandır. Kablolar, hub, repeater cihazla bu katmanda yer alırlar.Bu katman da herhangi bir protokol tanımlanmamıştır.

Faydalı olması dileğiyle...
 


Her türlü görüş ve önerilerinizi aşağıdaki YORUM panelinden bırakabilir, kafanıza takılanları veya merak ettiklerinizi sorabilirsiniz.

Beğendiğiniz içerikleri sosyal medya üzerinden paylaşarak içeriklerin daha fazla kişi tarafından görüntülenmesine yardımcı olabilirsiniz.


YAZAR HAKKINDA:

Adım Fırat Boyan. Sistem ve Network Mühendisiyim. 1985 Alanya doğumluyum. 2008 yılından beri İstanbul'da yaşıyorum. 15 yıldır Bilgi Teknolojileri sektöründeyim.
2003 yılında lise eğitimimden sonra bir bilgisayar firmasının teknik servisinde önce stajyer, sonrasında ise yine aynı firmada teknik servis teknisyeni olarak başladığım bilişim sektörü çalışma hayatıma, üniversite eğitimimi tamamladıktan sonra, çeşitli şirketlerin bilgi işlem departmanlarında Sistem Destek Uzmanı, IT Uzmanı, Sistem Yöneticisi ve Sistem ve Network Mühendisi olarak devam ettim ve çok çeşitli projelerde aktif rol alıp Sistem ve Network alanında ciddi deneyimler edinerek bilgime bilgi, tecrübeme tecrübe kattım.
MİRSİS Bilgi Teknolojileri'nde Sistem Uzmanı konumunda görev yapıyor, Uzun yıllardır da, Türkiye'nin en önde gelen bilişim eğitimleri merkezi olan, Network Akademi bünyesinde MCT-Microsoft Certified Trainer olarak Sistem ve Network uzmanlığı eğitimleri veriyor, işlerimden arta kalan zamanlarda da bireysel olarak kurumsal firmalara Bilgi Teknolojileri Danışmanlık Hizmetleri sunuyorum.

Sertifikalarım:
MCT (Microsoft Certified Trainer)- 2016/2017 - 2017/2018 - 2018/2019 - 2019/2020
MCPS (Microsoft Certified Professional)
MCSA (Microsoft Certified Solutions Associate)- Windows Server 2012
MCSE (Microsoft Certified Solutions Expert)- Server Infrastructure
MCSE (Microsoft Certified Solutions Expert)- Cloud Platform and Infrastructure 2017
MCSE (Microsoft Certified Solutions Expert)- Messaging
MCSE (Microsoft Certified Solutions Expert)- Productivity 2017
MS (Microsoft Specialist)- Designing and Deploying Microsoft Exchange Server 2016
MCSA (Microsoft Certified Solutions Associate)- Windows Server 2016
MCSE (Microsoft Certified Solutions Expert)- Cloud Platform and Infrastructure 2018
MCSE (Microsoft Certified Solutions Expert)- Productivity 2018




comment YORUMLAR
Bu makaleye 7 yorum yapıldı.

Her türlü görüş ve önerilerinizi aşağıdaki yorum panelinden bırakabilir, kafanıza takılanları veya merak ettiklerinizi sorabilirsiniz.


YORUM YAZ

   
  
(yorum onay bildirimi için gereklidir, yayınlanmaz.)
  750 Karakter yazabilirsiniz.


   
Güvenlik kodunu BÜYÜK harflerle giriniz.

* Yorumlar, onaylandıktan sonra yayınlanmaktadır.




YAPILAN YORUMLAR


03-04-2017


Orhan Cingi

Açık net ve güzel anlatım elinize sağlık hocam


28-06-2017


Fırat Boyan

Faydalı olmasıne sevindim Orhan.


13-10-2016


halit gündoğdu

Hocam, bilgisayardan okumak biraz zor oluyor acaba indirme gibi bir şansımız yok mu?


28-06-2017


Fırat Boyan

Merhaba Halit, içerik koruması eklemek zorunda olduğum içib, makaleleri bu şekilde okumaktan başka seçenek yok maalesef.


30-10-2015


Ali Karakaya

güzel ve faydalı bir yazı olmuş devamını bekleriz hocam



30-10-2015


Bülent Gür

Eline saglık cok faydalı bir makale olmus


28-06-2017


Fırat Boyan

Teşekkürler Bülent Hocam. Öğrenenlere faydalı olması dileğiyle.